Archeologia to dyscyplina nauki zajmująca się wieloaspektowym poznawaniem kultury ludzkiej poprzez badania jej reliktów, zarówno tych najdawniejszych, jak i współczesnych. Warsztat naukowy archeologii opiera na badaniach terenowych oraz pracy z zabytkami. Archeologia to najbardziej dosłowna i namacalna forma podróży w czasie. Poznając materialne przejawy działalności człowieka, odczytujemy jej kulturowy i historyczny kontekst. Stajemy się ludźmi świadomymi przeszłości, co pozwala nam lepiej rozumieć teraźniejszość i przewidywać przyszłość.

Archeologia należy do najstarszych kierunków studiów na Uniwersytecie Łódzkim, powołanych do życia w momencie powstania uczelni w 1945 r. Obecnie w Instytucie Archeologii UŁ prowadzone są w ramach kilku specjalizacjiz zakresu prahistorii oraz archeologii historycznej. Zajmujemy się epokami kamienia, brązu i żelaza (świat łowców i zbieraczy, pierwsze narzędzia i ozdoby, najstarsze społeczności rolnicze, megality, indoeuropejczycy, grodziska, cmentarzyska kurhanowe, pola popielnicowe, Rzymianie, Celtowie i Germanie, szlak bursztynowy, pochówki książęce), średniowieczem, nowożytnością i współczesnością (grody, osady, miejsca pochówku, zamki, miasta, dwory, kościoły, klasztory, ślady zbrodni totalitarnych, pamięć, współczesny krajobraz kulturowy). Ponadto prowadzimy badania z zakresu bronioznawstwa (uzbrojenie średniowieczne, funkcje praktyczne i ideowe broni), archeologii Łodzi (osady i cmentarzyska, wsie i majątki ziemskie, miasto, industrializacja, ślady działań wojennych), historii archeologii (rozwój dyscypliny, szkoły naukowe, sylwetki badaczy), wdrażamy nowoczesne metody badawcze (badania nieinwazyjne, skaning lotniczy, geofizyka, badania powierzchniowe i fosforowe, termoluminescencja i spektrometria), a także zajmujemy się konserwacją zabytków ceramicznych i metalowych. Realizujemy projekty badawcze w ramach grantów naukowych, współpracujemy z podmiotami prywatnymi, organizacjami pozarządowymi, instytucjami nauki i kultury, stwarzając naszym studentom szeroki wachlarz możliwości zdobycia doświadczeń zawodowych jeszcze na etapie nauki.

Archeologia na Uniwersytecie Łódzkim to przede wszystkim studia licencjackie, magisterskie, szkoła doktorska, a także, jedyne w Polsce, specjalistyczne studia podyplomowe „Rzeczoznawstwo uzbrojenia”. Nasza oferta skierowana jest do osób chcących zdobyć wiedzę o materialnym wymiarze przeszłości, umiejętności analitycznego myślenia oraz praktyczne kompetencje organizacyjne, przydatne w różnych dziedzinach życia.

W ramach zajęć nasi studenci uczestniczą w badaniach nieinwazyjnych i wykopaliskowych w Polsce i za granicą.
Studia pozwalają im m.in.

poznać:
• chronologię i charakterystykę kultur archeologicznych z terenu Polski i Europy,
• materialne przejawy działalności człowieka i społeczności ludzkich w kontekście historycznym i kulturowym,
• system ochrony zabytków archeologicznych w Polsce i Unii Europejskiej;

zrozumieć:
• zjawiska tworzące dawny i współczesny krajobraz w aspekcie fizycznym i kulturowym,
• znaczenie dziedzictwa archeologicznego dla dzisiejszej kultury i tożsamości,
• rolę nowoczesnych metod badań terenowych oraz analiz zabytków ruchomych w poznawaniu przeszłości;

nauczyć się:
• eksploracji i dokumentacji na stanowiskach archeologicznych,
• krytycznego myślenia, wiązania ze sobą faktów oraz wyciągania wniosków z posiadanych danych, formułowania i testowania hipotez,
• zarządzania projektami badawczymi, samodzielnego kierowania terenowymi badaniami archeologicznymi oraz pracy w zespołach interdyscyplinarnych.

Absolwenci archeologii Uniwersytetu Łódzkiego cechują się rozbudowanymi zainteresowaniami i zdolnością rozwiązywania złożonych problemów, co sprawia, że dobrze odnajdują się na współczesnym rynku pracy. Zatrudniani są w ekspedycjach archeologicznych, placówkach muzealnych, ośrodkach kultury, naukowych instytucjach badawczych i dydaktycznych, w służbach konserwatorskich, w jednostkach zwalczających przestępstwa przeciw dziedzictwu archeologicznemu, w firmach archeologicznych pracujących przy inwestycjach, stowarzyszeniach i fundacjach zajmujących się rekonstrukcją historyczną i animacją. Ponadto dysponują tzw. miękkimi kompetencjami, ułatwiającymi pracę w zespole i kontakty międzyludzkie, co w połączeniu z wykształceniem humanistycznym zwiększa możliwości rozwoju kariery zawodowej w mediach, agencjach turystycznych i marketingowych.