W dniach 15–17 maja 2026 r. w Reading w Wielkiej Brytanii odbył się ósmy doroczny Post-Medieval Archaeology Congress (PMAC 2025) organizowany przez Society of Post-Medieval Archaeology, w którym uczestniczyli dr Magdalena Majorek-Lipowicz i dr Olgierd Ławrynowicz. Badaczy gościł University of Reading prestiżowa, brytyjska uczelnia publiczna – zlokalizowana w hrabstwie Berkshire, zaledwie kilkadziesiąt kilometrów od Londynu i Oksfordu. W kilku równolegle prowadzonych sesjach wygłoszono ponad 70 referatów, dyskutowano w formule „okrągłego stołu” i prezentowano postery. Konferencję poprzedziło spotkanie w Museum of English Rural Life, gdzie uczczono 60-rocznicę powstania SPMA. Była to też okazja do poznania przemian nowożytnego i współczesnego rolnictwa w Anglii oraz zwiedzenia wystawy etnograficznej (dokumentującej np. zanikające metody obróbki drewna, rzemiosła metalowe i tekstylne) oraz modelowo zorganizowanego magazynu artefaktów związanych z uprawą ziemi, sadownictwem, hodowlą oraz życiem wiejskim.
Sesję poświęconą ponownemu odkrywaniu społeczności zmarginalizowanych i wykluczonych (tematyka z pogranicza antropologii kultury i socjologii historycznej), otworzył referat dr. Olgierda Ławrynowicza, dr Aleksandry Krupy-Ławrynowicz (Instytut Etnologii i Antropologii Kulturowej) i dr Magdaleny Majorek-Lipowicz pt. „E-repository of Katyn Archaeology”. Autorzy omówili sposoby pozyskiwania i dokumentacji źródeł zastanych i wywołanych oraz ścieżkom projektowania i tworzenia E-repozytorium w projekcie badawczym NPRH MNiSW „Leksykon Archeologii Katyńskiej (1990–2015)”. Warto w tym miejscu przypomnieć, że równolegle do pracy nad książkowym Leksykonem w wersji polskiej i angielskiej, tworzone jest E-repozytorium, w którym zamieszczone będą skrócone wersje haseł oraz liczne materiały tekstowe i audiowizualne. Medium to dostępne będzie w jęz. polskim, angielskim i rosyjskim na stronach Uniwersytetu Łódzkiego i Muzeum Katyńskiego.
Dodatkowo, badacze z Instytutu Archeologii uczestniczyli w moderowanym przez Magdalenę Naum z Lund University, Jeff’a Oliver z University of Aberdeen, Katy Whitaker z University of Reading and Historic England, Sarę Williamsson Lind z Lund University round table pod nazwą: „Between and beyond the sources – challenges and possibilities of working with a plethora of different sources”. Etnoarcheologia, archeologia historyczna oraz archeologia współczesności (ang. archaeology of the contemporary), zwłaszcza w ujęciu wspólnotowym (ang. community archaeology), charakteryzują się unikalną metodologią. Dyskutujący zgodnie uznali, że głównym wyzwaniem i jednocześnie atutem badań nad czasami nowożytnymi i najnowszymi jest wieloźródłowość, która wymaga od archeologa i antropologa kulturowego przyjęcia roli mediatora między naukami humanistycznymi i ścisłymi a społecznymi oczekiwaniami otoczenia. Pozostałe sesje poświęcone były m.in. archeologii dekolonizacyjnej, industrialnej oraz badaniom z zakresu antropologii fizycznej i sądowej.
Chwile wolnego czasu pozwoliły zwiedzić relikty opactwa benedyktyńskiego (kluniackiego) w Reading, prestiżową męską szkołę średnią w Eton oraz zamek w Windsorze – najstarszy i największy, zamieszkany zamek na świecie, będący oficjalną rezydencją angielskich i brytyjskich monarchów od ponad 900 lat.
Oprac. M. Majorek-Lipowicz, O. Ławrynowicz
Fot. O. Ławrynowicz, M. Majorek-Lipowicz, Ł. Lipowicz, D. Grupa. M. Grupa
